WYDZIAŁY
Poprzednia wersja strony
Struktura
Wschodni Ośrodek Transferu Technologii
Kuźnie Kompetencji

Jerzy Giedroyc (1906 - 2000)

Jerzy Giedroyc urodził się 27 lipca 1906 roku w Mińsku Litewskim. Uczył się w szkołach w Mińsku, Moskwie i w Warszawie. W latach 1924-1929 studiował prawo, a w latach 1930-1931 historię na Uniwersytecie Warszawskim. W roku 1928 podjął pracę w Biurze Prasowym Rady Ministrów, w latach 1930-1935 był sekretarzem ministra rolnictwa, a od roku 1939 – ministra przemysłu i handlu.
 

We wrześniu 1939 roku Jerzy Giedroyc ewakuował się wraz z rządem do Rumunii, gdzie w latach 1939-1940 pełnił funkcję osobistego sekretarza ambasadora RP w Bukareszcie, Rogera Raczyńskiego. Po likwidacji Ambasady RP w Rumunii kierował Biurem Poselskim w Ambasadzie Chilijskiej. W kwietniu 1941 roku został wywieziony przez poselstwo angielskie do Stambułu, a następnie wyjechał do Palestyny i wstąpił do Brygady Karpackiej. Wziął udział w kampanii libijskiej i w obronie Tobruku, a po przeniesieniu Dywizji do Iraku w końcu 1942 roku przeszedł do kierowanego przez Józefa Czapskiego Wydziału Kultury, Prasy i Propagandy II Korpusu, w którym objął kierownictwo prasy wojskowej i wydawnictw.

W 1946 roku Jerzy Giedroyc założył w Rzymie Instytut Literacki. W 1947  roku ukazał się tam pierwszy numer kwartalnika literackiego „Kultura”. W tym samym roku przeniósł Instytut do Paryża, ale musiał ograniczyć jego działalność do wydawania „Kultury”, z której w krótkim czasie uczynił najważniejsze pismo polskiej emigracji i jeden z najlepszych miesięczników intelektualnych na świecie. Wydawanie książek wznowił dopiero w roku 1953; ukazywały się one w ramach „Biblioteki Kultury” – do maja 1997 roku ukazało się 500 tomów, w tym 120 numerów „Zeszytów Historycznych”. 

Zawsze interesował się problemami Europy Wschodniej. Jerzy Giedroyc starał się utrzymywać jak najściślejszą więź z ojczyzną, w jak największym stopniu oddziaływać na kraj. Właściwą gospodarką zapewnił Instytutowi Literackiemu niezależność finansową ściśle związaną z niezależnością polityczną.

Po październiku 1956 roku Jerzy Giedroyc zachęcał do powołania w kraju zorganizowanej opozycji demokratycznej. Podkreślał konieczność nawiązania przez inteligencję kontaktu i współpracy z robotnikami. Gdy w połowie lat 70. powstała zorganizowana opozycja, Giedroyc inspirował jej program i udzielał poparcia materialnego. W 1981 roku przekazał Niezależnej Oficynie Wydawniczej w Warszawie prawa wydawnicze i autorskie Instytutu Literackiego, przyczyniając się w ten sposób do rozwoju ruchu wydawniczego poza cenzurą. Był inicjatorem i członkiem Funduszu Pomocy Niezależnej Literaturze i Nauce Polskiej.

Uroczyste wręczenie dyplomu Doktora Honoris Causa odbyło się 29 czerwca 1998 roku.